Nieuwe publicatie Merwedegijzelaars

Op 3 oktober 2020 verschijnt er een publicatie over de Merwedegijzelaars. In 2010 verscheen over deze Merwedegijzelaars een eerste publicatie in de Historische Reeks Hardinxveld-Giessendam. Dit leidt tot tal van reacties, waarbij blijkt dat veel inwoners van de drie dorpen weinig meer afweten van deze verschrikkelijke gebeurtenissen. De verschijning van dit boekje maakt veel verhalen los en brengt veel meer aan het licht over de razzia en de gevolgen daarvan.

Nu tien jaar later laat de Historische Vereniging Hardinxveld-Giessendam een heruitgave van het boek verschijnen, met veel meer informatie dan in de eerste druk. Vrijwel alles dat in de afgelopen tien jaar aan het licht kwam is er in verwerkt. Alle aspecten naar aanleiding van de razzia en de gevolgen komen aan bod tot aan de totstandkoming van het monument. Veelal laat de auteur van het boek, Anja van der Starre, familieleden en ooggetuigen aan het woord. Hierdoor is dit een boeiende uitgave geworden, met veel illustraties. Een uniek document over een verschrikkelijk gebeuren.

Het boek verschijnt op zaterdag 3 oktober, het moment van de onthulling van drie monumenten in Sliedrecht, Hardinxveld-Giessendam en Werkendam. 

Het is na 3 oktober 2020 voor € 8,95 onder meer te koop in:
Hardinxveld-Giessendam bij het Historisch Informatie Centrum, Peulenstraat 243 (zaterdag10-12 uur), Museum De Koperen Knop, Binnendams 6 en boekhandel Ritmeester, Rembrandtstraat 29.
Sliedrecht in het Sliedrechts Museum, Kerkbuurt 99 (woensdag- en zaterdagmiddag) en bij de Historische Vereniging Sliedrecht.
Werkendam bij boekhandel De Angelot, Hoogstraat 56, de Historische Vereniging Werkendam/De Werken en het Biesbosch Museumeiland, Hilweg 2.

U kunt het boek ook bestellen door € 12,59 (€ 8,95 + € 3,64 verzendkosten) over te maken op IBAN NL 65 RABO 03250 99 138 ten name van Historische Vereniging Hardinxveld-Giessendam.

Uitnodiging voor onthulling monument op 3 oktober 2020

Geachte nabestaanden/familieleden van Merwedegijzelaars,

In het bijgaande bestand treft u de uitnodiging van de gemeenten Sliedrecht, Hardinxveld-Giessendam en Werkendam aan voor het bijwonen van de onthulling van het monument voor de Merwedegijzelaars op zaterdag 3 oktober aanstaande.

Let op: aanmelden is verplicht, zodat er met uw komst rekening gehouden kan worden.

Vult u daartoe svp de antwoordkaart in en mail deze vóór 10 september 2020 naar: rjc.boer@sliedrecht.nl.

Per post kan natuurlijk ook, stuurt u de kaart dan naar: Gemeente Sliedrecht, t.a.v. Rozanne Boer, Antwoordnummer 22, 3350 VD  Sliedrecht (postzegel hoeft niet).

Met vriendelijke groet,

Anja van der Starre

Onthulling monument verplaatst naar 3 oktober 2020

De drie monumenten ter nagedachtenis aan de Merwedegijzelaars worden zaterdagmiddag 3 oktober 2020 onthuld in Sliedrecht, Hardinxveld-Giessendam en Werkendam. De onthulling zou op 16 mei hebben plaatsgevonden, maar vanwege de coronamaatregelen moest die worden uitgesteld.

De kunstwerken zullen die dag niet tegelijkertijd onthuld worden, maar na elkaar zodat mensen in de gelegenheid worden gesteld de onthulling in alle drie de gemeentes bij te wonen. Over de verdere invulling van het verdere programma van zaterdag 3 oktober denkt de commissie die zich bezig houdt met de realisatie van het monument nog na.

Virtueel herdenken: “Sluit een razziaslachtoffer in het hart”

Via het digitaal monument voor de Merwedegijzelaars is het vanaf nu mogelijk de slachtoffers van de Merwederazzia virtueel te herdenken/eren. Dit kan door het plaatsen van een speciaal gedenkhart bij een naam op het monument.

“Nu de herdenkingen dit jaar niet op de reguliere manier plaats kunnen vinden, zijn naar andere wegen gezocht om toch op gepaste wijze bij het verleden stil te kunnen staan. Sluit een razziaslachtoffer in het hart voorziet op een eenvoudige, maar respectvolle manier in die behoefte”, aldus Anja van der Starre, initiatiefnemer van het digitaal monument voor de Merwedegijzelaars. De gedachte is om iedereen die dat wenst in de gelegenheid te stellen een gedenkhart te plaatsen achter een naam op het monument. Op de homepage van de website staat daartoe een uitnodiging. Na het aanklikken van de optie bij de gewenste naam, verschijnt dit hart dan automatisch op het voorblad. Wie dat wenst kan aanvullend ook nog een persoonlijk bericht in het gastenboek achterlaten.  

Het idee voor Sluit een razziaslachtoffer in het hart is vanuit de Stichting 16 april 1944 uit Beverwijk voortgekomen. Cor Bart en Alex van Luijn van die stichting staken de koppen bij elkaar om te bezien wat er mogelijk was om het herdenken van slachtoffers op een virtuele manier mogelijk te maken. In overleg met webmaster Bert Hekman van de digitale monumenten razziabeverwijk.nl en oorlogsslachtoffersijmond.nl is gekozen voor een passend emoji achter de naam. De Beverwijkse kunstenaar Cornelis van Meurs bood zich spontaan aan om hiervoor een speciaal gedenkhart te ontwerpen. Cor Bart zocht daarna contact met Anja van der Starre en Henk Brondijk die respectievelijk in Sliedrecht en Ulrum een digitaal monument voor slachtoffers van een vergeldingsrazzia beheren. Ook zij waren enthousiast, waardoor het virtueel herdenken nu ook mogelijk is op merwedegijzelaars.nl en groningergijzelaars.nl.

Bij de razzia’s in Beverwijk/Velsen Noord, Bedum e.o. en het Merwedegebied zijn in april en mei 1944 honderden mannen in de leeftijd van 18 tot en met 25 jaar opgepakt. Nog dezelfde dag werden zij weggevoerd naar Kamp Amersfoort. De mannen die het geluk niet hadden daar vrijgelaten te worden, zijn begin juli 1944 met elkaar op transport naar Duitsland gesteld, waar ze onder erbarmelijke omstandigheden in diverse kampen moesten leven en werken. Velen van hen keerden nooit terug.

Dit jaar zou op 16 mei, de dag van de Merwederazzia, het door kunstenaar Richard van der Koppel gemaakte monument (in drie delen) voor de Merwedegijzelaars onthuld worden. Door de Coronacrisis schuift die datum nu door naar het najaar. 

Zoeken naar levensverhalen op Oorlogslevens.nl

Wat heeft mijn familie meegemaakt in de oorlog?
Dat is vanaf nu terug te vinden op Oorlogslevens.nl: het startpunt voor onderzoek naar de persoonlijke geschiedenissen van WO2-ooggetuigen. Niet eerder zijn vanuit een grote hoeveelheid verspreide bronnen, de persoonlijke verhalen van mensen tijdens de oorlog zichtbaar gemaakt. Ook de website merwedegijzelaars.nl is één van de aangesloten bronnen.

Dit jaar is het 75 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog eindigde en steeds minder mensen kunnen er uit eigen ervaring over vertellen. Bronnen zijn daarom onmisbaar om de verhalen van de oorlog blijvend zichtbaar te maken. Informatie over levensgebeurtenissen in oorlogstijd is echter verspreid over databestanden en archiefcollecties in binnen- en buitenland.  Oorlogslevens.nl verzamelt deze bronnen op persoonlijke tijdlijnen en vormt zo het startpunt voor onderzoek naar personen in de Tweede Wereldoorlog.

In Oorlogslevens.nl zijn een miljoen namen, uit zo’n twintig verschillende collecties en databases door slimme algoritmes met elkaar vergeleken. Vervolgens zijn gegevens die over dezelfde persoon gaan, aan elkaar verbonden. Zo zijn de levens van bijna 300.000 oorlogsgetuigen gereconstrueerd. Het gaat om oorlogsbetrokkenen - nu alleen nog slachtoffers - die tijdens of na de oorlog zijn overleden. Denk daarbij aan gevangenen in (concentratie)kampen en gevangenissen, slachtoffers van bombardementen, tewerkgestelden, verzetsstrijders, militairen, Joodse, Sinti- en Roma-slachtoffers.

Oorlogslevens.nl is permanent in ontwikkeling. Dat betekent dat het niet blijft bij de 300.000 verhalen die nu al beschikbaar zijn. Er wordt continu gewerkt aan verbeterde vindbaarheid van informatie over personen. Tijdlijnen worden verder verdiept door nieuw beschikbare bronnen toe te voegen. Dat gebeurt onder meer door het actief ontsluiten van collecties en archieven met vrijwilligers, waarbij informatie wordt overgetypt en zo digitaal doorzoekbaar wordt gemaakt.

Oorlogslevens.nl is een zoekdienst van Netwerk Oorlogsbronnen in samenwerking met haar partners, en is tot stand gekomen met steun van het Ministerie van VWS, Mondriaan Fonds en Vfonds. Netwerk Oorlogsbronnen - een samenwerkingsverband van zo’n honderd WO2- bron beherende organisaties - heeft tot doel fysiek verspreide bronnen digitaal beter vindbaar en bruikbaar te maken