18 september 2021: Struikelstenen gelegd voor Gerrit de Bruin en Jacob van der Knaap

In een besloten kring van nabestaanden heeft burgemeester Jan de Vries op zaterdag 18 september 2021 twee Struikelstenen voor in 1944 omgekomen Merwedegijzelaar gelegd, namelijk voor Jaap van der Knaap en Gerrit de Bruin.

Eerst werd in de Julianastraat (ter hoogte van nummer 24) de steen voor Jacob van der Knaap gelegd. Burgemeester De Vries deed dit samen met Kees, de jongste broer van Jacob. Daarna volgde de steenlegging voor Gerrit de Bruin in de Wilhelminastraat (ter hoogte van nummer 11). Van beide jong gestorven mannen waren veel neven en nichten aanwezig, die ook bij de ceremonie betrokken werden.

In 2017, 2018 en 2019 werden ook al stenen gelegd voor Merwedegijzelaars, te weten Klaas Görtemöller (2017), Teunis Ceelen, Pieter van Hemert en Arie de Kluijver (2018) en Gerrit van der Kreeft en Pieter Harkema (2019). Uiterlijk in 2023 zullen de laatste stenen voor uit Sliedrecht afkomstige in de oorlog overleden Merwedegijzelaars gelegd worden bij het adres waar ze het laatst woonden.

Gedicht Rieke van Valen uit Sliedrecht in haar serie 'Mijmeren op bankjes' (26 november 2021)

ik zie jou staan
met gebalde vuist
je blik naar toen
jouw pijn gekluisd

ik kijk
ik kijk niet weg

ik zie jou gaan
zo jong en puur
een weg vol smart
vol hellevuur

ik kijk
ik kijk niet weg

jouw lijf kapot
jouw geest geslagen
maar fier rechtop
en niet verslagen

ik zie het gat
jouw diepe wond
ons vlees en bloed
op deze grond

Afspraken plaquette Merwedegijzelaars in Hardinxveld-Giessendam ondertekend

De toekomst van de plaquette voor de Merwedegijzelaars bij het verenigingsgebouw van Speed ‘74 in Hardinxveld-Giessendam is veiliggesteld. In een overeenkomst is het onderhoud van de omgeving en het behoud van de plaquette bij sloop of andere bestemming van het voormalig schoolgebouw vastgelegd. Ook over de jaarlijkse herdenking door de Calvijn zijn afspraken gemaakt. De overeenkomst is dinsdag 31 augustus 2021 door de betrokken partijen ondertekend.

Burgemeester Dirk Heijkoop en wethouder Jan Nederveen tekenden namens de gemeente. Martin Egas (vertegenwoordiger van de nabestaanden van de Merwedegijzelaars), Bertie den Breejen (voorzitter van Stichting Oranje Trouw), Lineke de Jong (docente van CS De Hoven Calvijn) en Arie van Wijngaarden (vertegenwoordiger van Speed ‘74, de huidige eigenaar van het voormalige schoolgebouw) zetten de handtekening namens hun organisatie.

Merwederazzia herdacht bij adoptiemonument in Hardinxveld-Giessendam

Gisterenochtend kreeg ik deze foto's doorgestuurd van Lineke, docente geschiedenis op CS De Hoven Calvijn in Hardinxveld-Giessendam. De bovenbouwleerlingen van deze school hebben in 2018 de plaquette voor de Merwedegijzelaars aan de voormalige School met de Bijbel geadopteerd.

Lineke liet weten dat er namens de leerlingen een bloemstuk is neergelegd. Vanwege Corona ook dit jaar uiteraard een andere herdenking dan anders. "Maar", zo schrijft ze "we hebben wel herdacht. Enkele leerlingen hebben persoonlijke en ontroerende werkstukken gemaakt, waardoor ze zich bewuster zijn geworden van hun persoonlijke geschiedenis. En dat is toch bijzonder!"

Een mooie geste weer van de leerlingen en docenten van deze school, die zich sinds 2018 intensief met de geschiedenis van de Merwedegijzelaars bezighoudt.

Merwederazzia herdacht bij nieuw monument in Sliedrecht

Zondagmiddag 16 mei is in Sliedrecht de Merwederazzia herdacht bij het monument aan de Singel, dat op 3 oktober 2020 is onthuld. Naast de burgemeester waren initiatiefnemer voor het monument, Anja van der Starre met haar moeder mevrouw L.C. van der Starre-Parel, en de voorzitter van stichting 4/5 mei Sliedrecht, Nicole Boer, aanwezig.

Tijdens de Merwederazzia op 16 mei 1944 werden bijna zeshonderd jonge mannen in Sliedrecht, Giessendam, Hardinxveld en Werkendam als vergelding voor een actie van het verzet opgepakt en naar kamp Amersfoort afgevoerd. Binnen zes weken na de razzia werd een deel van de opgepakte mannen vrijgelaten. De anderen werden naar werkkampen in Duitsland gestuurd. Een deel van hen, naar verluidt 26 mannen, kwam nooit terug. Sliedrecht kent nog twee in leven zijnde Merwedegijzelaars, Tinus Bos (95) en de in Canada woonachtige Teun van der Welle (100).

Jan de Vries: “Vandaag staan wij stil bij de Merwedegijzelaars en hun nabestaanden, voor wie 16 mei 1944 een onuitwisbare indruk op hun leven heeft gemaakt en daarmee ook op de samenleving van Sliedrecht. Hun angst, onschuld, strijd en verdriet verdienen onze blijvende erkenning en compassie."